Mobil uygulama teknolojisi seçimi, çoğu zaman yanlış soru sorularak yapılır. "Hangi framework daha iyi?" sorusu, "hangi araç bu ürün için, bu ekiple, bu zaman diliminde doğru?" sorusunun yerini tutmaz.

Biz bu kararı soyut olarak değil, production'da veriyoruz. Domino's Turkey'nin mobil ekibine senior React Native developer kiraladik. Ödeal için micro frontend architecture kurarak merchant dashboard'ı sıfırdan yazdik. Securitas Alarm'in iki ayrı native codebase'ini tek React Native uygulamasına taşıdık. Bu yazıda o deneyimden çıkardığımız gerçek karar kriterlerini paylaşıyoruz.

Framework seçimi neden bu kadar önemli?

Fintech ürünlerinde mobil uygulama sadece bir frontend değil. Ödeme akışları, KYC onboarding, biyometrik kimlik doğrulama, push notification altyapısı ve PCI DSS uyumu, bunların hepsi framework seçimini etkiliyor. Yanlış bir karar, 6 ay sonra yeniden yazım anlamına gelebilir.

Ama şunu da söyleyelim: çoğu fintech ekibi bu kararı gerekin den fazla büyütüyor. Framework seçimi önemlidir, ama ekip yetkinliği ve mimari kararlar çoğu zaman daha belirleyicidir.

React Native ne zaman doğru seçim?

Domino's Turkey projesinde React Native seçilmişti. Ekip JavaScript ve TypeScript biliyordu, web tarafında zaten React kullanıyordu ve üç ay içinde production'a çıkmaları gerekiyordu. Bu üç faktörün bir arada olduğu her durumda React Native güçlü bir tercih.

React Native'in fintech için en büyük avantajı ekosistem olgunluğudur. Biyometrik kimlik doğrulama, secure keychain, SSL pinning, POS entegrasyonu gibi ihtiyaçlar için production-tested kütüphaneler mevcut. Yeni bir problemi çözmeniz gerektiğinde büyük ihtimalle başkası daha önce çözmüş ve documented.

Expo ile birleşince tablo daha da güçleniyor. Mac olmadan iOS build alınabiliyor, OTA update ile store sürecini beklemeden JavaScript katmanı güncellenebiliyor, managed workflow ile native koda dokunmadan hızlı iteration yapılabiliyor.

React Native'i tercih edeceğimiz durumlar: ekipte React veya TypeScript deneyimi varsa, 90 gün içinde production'a çıkılması gerekiyorsa, OTA update ihtiyacı varsa, iOS build için Mac altyapısı yoksa veya mevcut bir web uygulamasıyla kod ya da tip paylaşımı isteniyorsa.

Flutter ne zaman doğru seçim?

Flutter'in gerçek güç pixel-perfect UI ve animasyon tutarlılığında. Kendi rendering engine'i sayesinde iOS ve Android'de birebir aynı görüntü elde ediliyor. Finansal grafikler, animasyonlu dashboard bileşenleri ve gerçek zamanlı veri görselleştirme gibi yüksek etkileşimli senaryolarda fark belirgin.

Impeller engine ile 120Hz ekran desteği gelişti, shader compilation stutter sorunu büyük ölçüde çözüldü. Animasyon yoğun bir uygulama yapıyorsanız Flutter bu alanda hâlâ önde.

Dart öğrenme maliyetini göze alabiliyorsanız ve ekibinizin kapasitesi varsa Flutter güçlü bir seçim. Ama şunu da söyleyelim: ekipte Dart bilen kimse yoksa ve timeline kısıtlıysa bu maliyet kısa vadede ciddi bir yük oluşturuyor.

Flutter'ı tercih edeceğimiz durumlar: pixel-perfect ve marka odaklı UI kritikse, 120fps animasyon gerekiyorsa, ekipte Dart deneyimi varsa veya öğrenme için yeterli zaman varsa, iOS ve Android'de görsel tutarlılık birincil önceliklerse.

Native iOS ve Android ne zaman gerekli?

Securitas Alarm projesinde tam tersi bir durumla karşılaştık: iki ayrı native codebase vardı ve bunu React Native'e taşıdık. Neden? Çünkü iki ayrı native developer yerine tek bir developer ile her iki platforma çıkabilmek hem maliyet hem hız açısından doğru karardı.

Native geliştirmeyi tercih edeceğimiz tek durum: mevcut büyük bir native codebase'e React Native ekleniyor olması veya çok spesifik hardware entegrasyonları gerektiren, React Native'in karşılayamayacağı performans ihtiyaçları.

Bunların dışında native iOS ve Android'e ayrı ayrı yatırım yapmak çoğu fintech ekibi için fazla maliyetli.

Micro frontend ve mobil mimari birlikte düşünülmeli

Ödeal projesinde öğrendik en önemli ders şu: mobil framework seçimi tek başına yeterli değil. Micro frontend architecture kurarak her domain ekibinin bağımsız deploy edebilmesini sağladık. Multinet'te component library ile %81 development hızı artışı elde ettik.

Bu kararlar framework seçiminden bağımsız. React Native veya Flutter seçseniz de, component library olmadan ve iyi tanımlanmış domain sınırları olmadan büyüyen bir mobile codebase er ya da geç bakım yüküne dönüşür.

Fintech mobile mimarisinde sormamız gereken sorular şunlar:

Ekip yapısı nasıl? Birden fazla ekip aynı codebase'e mi dokunuyor? Eğer öyleyse micro frontend veya monorepo yapısı başından planlanmalı.

Feature'lar ne kadar sık değişiyor? Hızlı iteration gerektiren ürünlerde OTA update kabiliyeti büyük avantaj. Bunu Expo ile React Native üzerinde kolayca kurabiliyoruz.

Güvenlik gereksinimleri ne seviyede? PCI DSS veya KVKK uyumu gerektiren projeler için native modül entegrasyon ihtiyacı önceden planlanmalı. Bu her iki framework'te de mümkün ama implementasyon farklı.

Production'dan çıkardığımız sonuç

Domino's, Securitas ve Ödeal gibi projelerde gördüğümüz şu: yanlış framework seçmek, yanlış mimari karardan çok daha az hasar verir. İyi planlanmış bir React Native projesi, kötü planlanmış bir Flutter projesinden her zaman daha iyi sonuç verir.

Karar kılavuzunu özetlersek:

Ekipte React ve TypeScript deneyimi varsa, timeline kısıtlıysa veya OTA update gerekiyorsa React Native ve Expo ile başlayın.

Pixel-perfect UI ve animasyon kritikse, Dart öğrenme maliyetini kaldırabiliyorsanız Flutter güçlü bir tercih.

Her iki durumda da component library, domain sınırları ve CI/CD altyapısı başından kurulmadan mobile ürünü ölçeklendirmek güçleşir.

Bu kararları verirken yardıma ihtiyacınız olursa, production'da yaşadığımız deneyimleri sizinle paylaşmaktan memnuniyet duyarız.